Thu nhập đã thay đổi, thói quen đầu tư thì chưa

Người Việt ngày nay không chỉ nhận tiền mỗi tháng một lần. Bên cạnh kỳ lương quen thuộc, tiền còn về tài khoản theo các dịp khác nhau: thưởng quý, thưởng tết, hoa hồng bán hàng, tiền công một dự án làm thêm, cổ tức, tiền hoàn từ thẻ tín dụng, thậm chí khoản thu từ việc bán một món đồ không dùng đến. Thế nhưng chỉ có tiền lương là có kế hoạch rõ ràng, còn phần lớn các khoản kia lại không có “lịch đầu tư” nào cả. Chúng nằm yên trong tài khoản thanh toán, chờ chủ nhân “tính sau”.

Vậy với một khoản tiền vừa về tài khoản, nên đầu tư ngay hay chờ một thời điểm “đẹp” hơn? Đây là một câu hỏi tưởng chừng đơn giản nhưng ít khi được kiểm chứng bằng dữ liệu.

Để tìm câu trả lời, chúng tôi đã phân tích toàn bộ lịch sử giá trị tài sản ròng của quỹ DCDS từ khi thành lập tháng 5 năm 2004 đến tháng 6 năm 2026. Trong suốt giai đoạn ấy, quỹ tăng trưởng bình quân khoảng 12,6% mỗi năm. Nhưng phát hiện đáng giá nhất không nằm ở con số lợi nhuận, mà ở chỗ dữ liệu lần lượt loại bỏ từng sự hiểu lầm quen thuộc.

Chọn đúng ngày mua

Hầu hết chúng ta tin rằng chọn đúng ngày mua sẽ tạo ra khác biệt lớn. Nếu một nhà đầu tư tiên tri, tức tháng nào cũng đoán trúng ngày giá thấp nhất để đầu tư mười triệu đồng vào quỹ DCDS, và duy trì khả năng đó suốt 265 tháng liên tiếp trong hơn 2 thập kỷ. So với một người bình thường cứ mua định kỳ vào ngày đầu mỗi tháng, nhà tiên tri ấy chỉ có tài sản cuối kỳ cao hơn đúng 2,7%.

Ở chiều ngược lại, người đen đủi đến mức tháng nào cũng mua trúng ngày giá cao nhất cũng chỉ kém người đầu tư định kỳ là 3,6%. Toàn bộ trò chơi căng thẳng mang tên “chọn đúng thời điểm” kéo dài hơn hai thập kỷ, hóa ra chỉ đáng giá vài phần trăm. Ngay cả việc mua vào ngày 1, ngày 10 hay ngày 25 hằng tháng cũng chỉ làm kết quả cuối cùng xê dịch dưới 1%.

Ba nhà đầu tư giả định cùng đầu tư 10 triệu/tháng trong 265 tháng