fmarket communityfmarket community

7 bước để tiến đến tự do tài chính của Dave Ramsey và cách áp dụng chi tiết cho người Việt (Phần 1)

22/10/2020Lượt xem 48 Views
Chia sẻfacebooklinkedin
https://files.fmarket.vn/pro/blog/resize/7-buoc-de-tien-den-tu-do-tai-chinh-cua-dave-ramsey-tra-het-no-tiet-kiem-nhung-phai-biet-dau-tu-fmarket_main.png
Nội dung bài viếtmuc luc
1.

Bước 0: Kiểm soát chi tiêu hiện tại

2.

Bước 1: Tiết kiệm $500 – $1,000 ban đầu cho Tài khoản Khẩn Cấp (Emgenency Fund)

3.

Bước 2: Trả TẤT CẢ các khoản nợ (trừ tiền trả góp nhà, nếu có)

4.

Bước 3 + 3B: Tiết kiệm 3-6 tháng tiêu dùng hàng tháng, cho vào Tài Khoản Khẩn Cấp (đầy đủ) + Tiền đặt cọc cho căn nhà (nếu cần mua trả góp)

Điều cốt lõi nhất trong phương pháp của Dave Ramsey là 7 Bước Tiến Tới Tự Do Tài Chính mà ông gọi là “7 Baby Steps“. Bài viết này sẽ đi sâu vào giải thích cụ thể từng bước một, bổ sung ý kiến cá nhân về điểm mạnh/yếu (nếu có) của từng bước, và những ứng dụng thích hợp cho hoàn cảnh của người Việt Nam.

7 bước để tiến đến tự do tài chính của Dave Ramsey và cách áp dụng chi tiết cho người Việt

Chuyên gia tài chính Dave Ramsey

Bước 0: Kiểm soát chi tiêu hiện tại

Để tự do tài chính thì việc kiểm soát chi tiêu rất quan trọng nhưng đây lại là một bước ít khi được nhắc đến nhưng lại rất quan trọng cho những người mới bắt đầu, đặc biệt là những người chưa biết cách quản lý tài chính hiệu quả. Đó là việc phải kiểm soát được chi tiêu hiện tại của mình (stay current!). Ví dụ, nếu bây giờ tôi hỏi bạn 3 câu:

(1) Một tháng bạn kiếm được bao nhiêu tiền?

(2) Một tháng bạn chi tiêu hết bao nhiêu?

(3) Tất cả các khoản nợ của bạn tổng cộng là bao nhiêu và lãi suất như thế nào?

Bạn có thể nhắm mắt lại và trả lời ngay được không? Nếu không, bạn chưa sẵn sàng để tiếp tục.

7 bước để tiến đến tự do tài chính của Dave Ramsey và cách áp dụng chi tiết cho người Việt

Bạn phải biết được mình làm được bao nhiêu, tiêu bao nhiêu, nợ bao nhiêu, và thêm nữa, tiền dôi dư dùng để tiết kiệm và đầu tư là bao nhiêu thì mới có thể tính toán được tình trạng tài chính hiện tại của mình. Rất nhiều người lo lắng mất ăn mất ngủ vì tiền nhưng chưa chắc họ đã biết được nỗi lo của mình nó có hình hài như thế nào, khối lượng bao nhiêu, và thực sự đáng lo đến thế nào.

Bước 1: Tiết kiệm $500 – $1,000 ban đầu cho Tài khoản Khẩn Cấp (Emgenency Fund)

Dave Ramsey kể rằng khi ông mới bắt đầu huấn luyện mọi người về tài chính (chủ yếu để trả nợ và tránh phá sản) bước 1 này chưa hề tồn tại. Ông thường khuyên mọi người bắt tay vào trả nợ ngay. Tuy nhiên, một thời gian sau, ông phát hiện ra rằng rất nhiều người thất bại vì cứ mỗi khi họ gom được tiền trả nợ thì một điều gì đó không may lại xảy ra (như ốm đau, tai nạn, mất việc) khiến cho họ lâm vào nợ nần còn chồng chất hơn. Bởi vậy, Dave nhận ra rằng ai cũng cần có khoản tiết kiệm ban đầu đề phòng khẩn cấp. Con số ông đưa ra là $500 (khoảng 11 triệu 500 ngàn đồng) nếu thu nhập của gia đình bạn dưới $2,000/tháng (tương đương 45-46 triệu/tháng) HOẶC $1,000 (khoảng 23 triệu) nếu thu nhập của gia đình bạn trên $2,000/tháng. Đối với thu nhập bình quân một gia đình Việt Nam làm công chức bình thường, theo tôi, mức $500 cho tài khoản khẩn cấp ban đầu là tạm ổn cho hành trình tiến đến tự do tài chính.

Với bạn, số tiền $500 hay $1,000 có thể là rất nhiều hoặc cũng có thể là rất ít. Nhưng với kinh nghiệm hàng chục năm làm chuyên gia tài chính, Dave nói rằng Bước 1 này thường là bước khó nhất trong 7 bước ông đề ra. Nó khó bởi vì đối với những người vốn không tiết kiệm hoặc không tìm đâu ra đủ tiền hàng tháng thì rất khó họ mới để ra được một khoản riêng – đòi hỏi kỷ luật cao, sự hy sinh, và nỗ lực lớn. Nó cũng khó với những người giỏi tiết kiệm vì họ thường muốn số tiền tiết kiệm phải nhiều hơn cho an toàn, họ không muốn giảm xuống mức $500 hay $1,000 để chỉ phập phồng lo đủ cho tới khi trả hết nợ. Rất nhiều người cũng tranh cãi về số tiền khẩn cấp này. Liệu nó đã đủ để lo cho một trường hợp khẩn cấp xảy ra hay chưa?

7 bước để tiến đến tự do tài chính của Dave Ramsey và cách áp dụng chi tiết cho người Việt  

Theo quan điểm của tôi, mức $500-$1,000 này là hoàn hảo, dù cho bạn đang ở trong hoàn cảnh nào. Thứ nhất, nó không quá nhiều để cho những người ở vào tình trạng kinh tế cạn kiệt cảm thấy không thể nào với tới được (đồng nghĩa với việc họ từ bỏ ngay khi mới bắt đầu). Thứ hai, nó cũng đủ ít để những ai đang trong cảnh nợ nần không cảm thấy thoải mái, an toàn với khoản tiền tiết kiệm này. Chính vì sự bấp bênh mà khoản tiền này đem lại, những người đang mắc nợ sẽ có động lực lớn hơn để trả dứt nợ, để có thể tiết kiệm được nhiều hơn, và cảm thấy an toàn hơn. Chính vì thế, số tiền này là xác đáng cho tất cả mọi người ở mọi hoàn cảnh tài chính để có thể bắt đầu. Trong quá trình trả nợ (Bước 2), nếu không may bạn gặp trường hợp khẩn cấp phải dùng đến khoản tiết kiệm này, hãy cứ sử dụng nó (và biết ơn là mình có để ra một khoản này). Sau đó, tạm ngừng Bước 2 lại để bồi hoàn đủ tiền cho Bước 1 rồi mới tiếp tục làm tiếp Bước 2. Điều này đảm bảo cho bạn luôn có một khoản nhất định, không quá nhiều nhưng cũng không quá ít, để đề phòng bất trắc.

Bước 2: Trả TẤT CẢ các khoản nợ (trừ tiền trả góp nhà, nếu có)

Quan điểm của Dave Ramsey là để tự do tài chính bằng mọi giá, phải trả dứt nợ (trừ khoản tiền trả góp nhà vì khoản này thường yêu cầu nhiều thời gian hơn, mức lãi cũng thường thấp hơn các khoản vay khác – Tham khảo Bước 6). Do vậy, mặc dù có nhiều lời khuyên về quản lý tài chính như chia tiền hàng tháng ra nhiều khoản như đầu tư, tiết kiệm, trả nợ…, Dave cho rằng nếu bạn đang mắc nợ, bạn phải dừng hoàn toàn tất cả các khoản đầu tư và chỉ tập trung trả nợ. Phương pháp trả nợ Dave Ramsey ủng hộ là Debt Snowball – Phương pháp trả từ khoản nhỏ nhất đến lớn nhất, không kể lãi suất.

Đối với phương pháp này, bạn trả khoản tối thiểu hàng tháng (có thể đa phần là tiền lãi) cho tất cả các khoản nợ mình đang có, nhưng tập trung trả nhiều hơn và trả dứt điểm khoản nợ nhỏ trước (không cần quan tâm khoản này lãi suất cao hay thấp). Cách làm này đánh vào tâm lý và hành vi của người mang nợ. Đó là, khi bạn tập trung trả khoản nợ nhỏ trước, bạn sẽ đỡ cảm thấy choáng ngợp hơn và tin là mình có thể cố gắng làm được (thay vì bắt tay vào khoản nợ lớn nhất và cảm thấy đuối). Mỗi khi trả được dứt một khoản nợ, bạn sẽ cảm thấy phấn chấn hơn, tự tin hơn vào bản thân, và từ đó, càng tập trung trả nợ nhanh hơn. Cách làm này đã được nhiều nghiên cứu chứng minh rằng giúp cho nhiều người thoát nợ nhanh hơn hẳn các phương pháp khác vì nó đánh vào tâm lý và hành vi con người.

7 bước để tiến đến tự do tài chính của Dave Ramsey và cách áp dụng chi tiết cho người Việt

Bạn có thể đang tự hỏi: Nhưng tiền đâu để trả nợ? Tiền trước hết đến từ thu nhập hiện tại của bạn, tiền sau đó đến từ việc bạn cắt giảm chi tiêu, và tiền cũng đến từ việc bạn làm thêm tăng thu nhập. Trên thực tế, hầu hết mọi người khi làm budget để quản lý chặt tài chính sẽ đều phát hiện ra lỗ hổng mà mình từng tiêu xài hoang phí (ví dụ, một cốc cà phê hàng sáng cộng lại 30 ngày/tháng cũng là rất nhiều tiền, vài bát phở ăn ngoài đường trong khi nhà đã có cơm ăn sẵn cộng lại cũng là rất nhiều tiền…) nên việc có thêm khoản tiền nhỏ đổ vào trả nợ là không quá khó. Ngoài ra, khi bạn tập trung cao độ trả nợ, bạn cũng sẽ có thêm động lực để làm thêm tăng thu nhập do vậy, thu nhập cũng sẽ tăng lên. Một điều quan trọng nữa trong giai đoạn này là hết sức tránh để tăng thêm nợ (không nên dùng thẻ credit card – thẻ tiêu trước trả tiền sau vì đó cũng là một hình thức nợ, không nên đi du lịch, mua sắm khi không có đủ tiền mặt, không nên vay tiền chỗ này để trả bù vào chỗ kia vì nó chỉ gây nợ sâu hơn mà thôi).

Bước 3 + 3B: Tiết kiệm 3-6 tháng tiêu dùng hàng tháng, cho vào Tài Khoản Khẩn Cấp (đầy đủ) + Tiền đặt cọc cho căn nhà (nếu cần mua trả góp)

Sau khi đã trả được dứt nợ, bạn sẽ muốn tìm đến sự an toàn, bình an để tiếp tục tiến tới các mục đích tài chính mới. Do vậy, ở Bước 3 này, Dave khuyên mọi người nên tiết kiệm 3-6 tháng tiền tiêu dùng hàng tháng (chỉ tính chi tiêu cơ bản nhất như tiền nhà, tiền điện nước, tiền ăn, tiền học cho con..). Khoản tiền này sẽ giúp bạn vượt qua những khó khăn đến bất chợt như đột ngột mất việc, ốm không đi làm được, khủng hoảng lớn ảnh hưởng đến chi tiêu cả gia đình… Với số tiền này, bạn có thể “mua” thêm thời gian tĩnh dưỡng, tập trung tìm việc, phục hồi khó khăn mà không quá căng thẳng, mệt mỏi. Đối với một gia đình bình thường ở Việt Nam, nếu bạn sống ở thành phố với mức chi tiêu từ trung bình đến trên trung bình, tôi nghĩ khoảng 100 trăm đến 200 triệu đồng là khá ổn để tiết kiệm cho bước này.

7 bước để tiến đến tự do tài chính của Dave Ramsey và cách áp dụng chi tiết cho người Việt

Nếu bạn đang nghĩ đến việc mua nhà riêng, Dave khuyên bạn cũng có thể tiết kiệm cho tiền đặt cọc nhà (down payment) ở bước này – gọi là Bước 3B. Bước 3B có nghĩa là sau khi bạn đã tiết kiệm được 3-6 tháng tiền tiêu dùng rồi, bạn sẽ tiếp tục tiết kiệm cho đủ số lượng tiền đặt cọc nhà yêu cầu. Tùy vào nơi bạn muốn mua và giá trị căn nhà, tiền đặt cọc có thể sẽ khác nhau nhưng về cơ bản, bạn muốn tiết kiệm khoảng 20% giá trị toàn căn nhà để không phải vay nợ trả góp quá nhiều. Để biết bạn có khả năng trả góp phần còn lại của căn nhà hay không, Dave cho rằng bạn không nên mua căn nhà nào mà tiền nhà + tiền lãi hàng tháng lớn hơn 25% thu nhập của bạn sau thuế. Con số 25% này cho phép bạn có thể duy trì được căn nhà và tập trung khoản tiền dư trả nợ nhà dứt điểm. Nhiều hơn 25% thì quá mạo hiểm, nếu có vấn đề gì xảy ra với thu nhập thông thường của bạn thì bạn cũng sẽ dễ mất luôn căn nhà.

Một số bạn đọc từng hỏi ý kiến của tôi về cuộc tranh luận Thuê nhà vs. Mua nhà. Theo quan điểm của tôi (dưới sự ảnh hưởng không nhỏ từ Dave Ramsey), bạn hoàn toàn không nên mua nhà khi chưa sẵn sàng (tự do tài chính), kể cả khi tiền thuê nhà có thể lớn hơn tiền trả góp nhà hàng tháng vì chủ sở hữu một căn nhà đi kèm với nhiều khoản chi hơn thuê nhà (như sửa chữa, nội thất, thuế nhà đất…). Nhưng sẵn sàng là như thế nào? Sẵn sàng là khi bạn đã (1) Trả hết nợ, (2) Có đủ 3-6 tháng tiền tiết kiệm, và (3) Đủ tiền trả đặt cọc 20% giá trị toàn căn nhà và trả góp tiền nhà + tiền lãi không quá 25% thu nhập hàng tháng.

Ngày nay, đối với những người trẻ, trừ khi được hưởng thừa kế từ bố mẹ hay được gia đình hỗ trợ, ta rất khó có thể ngay lập tức bỏ ra tiền mặt một cục mua hẳn một căn nhà. Do vậy, xu hướng vay tiền ngân hàng để mua nhà càng ngày càng trở nên mạnh mẽ, nhất là ở thành phố lớn. Bởi vậy, bạn có thể cũng sẽ phải vay và phải trả tiền nhà, nhưng nếu biết tính toán cẩn thận về căn nhà và về khả năng tài chính của mình, bạn sẽ vẫn có thể sở hữu nhà sau một thời gian kiên trì, nỗ lực trả góp theo đúng cách.

Nguồn: Chi Nguyễn, Thepresentwriter


icon-message